Abyssinia Law - Made for the People

Log in Register

Log in

Or sign in with your account on:

Not a member yet? Register
You are here: Home About our laws Inapplicable Provisions

Inapplicable Provisions - ተፈፃሚነት ያላገኙ ድንጋጌዎች

በዚህ ክፍል አንድን ችግር ለመፍታት ወይም አንድን ድርጊት ለመቆጣጠር ከወጡ ሕጎች መካከል ሕጉ በሚፈልገው መጠን ያልተተገበሩ የሕግ ድንጋጌዎችን እንዲሁም ዝርዝራቸው በሕግ ይወሰናል ተብሎ ያልተወሰኑ ድንጋጌዎችን እንዳስሳለን፡፡ የዚህ ክፍል ዓላማ ለኅብረተሰቡ፣ ለሕግ አውጪው፣ ለሕግ አስፈጻሚው እና ለሕግ ተርጓሚው እየተሠራባቸው ስላልሆኑ የሕግ ድንጋጌዎች በማሳወቅ ድንጋጌዎቹ ወደ ተግባር የሚቀየሩበትን መንገድ ማመላከት ነው፡፡

መንግሥት ገቢ ከሚሰበሰብባቸው ምንጮች መካከል የቴምብር ቀረጥ አንዱ ነው፡፡ የቴምብር ቀረጥ ቀጥተኛ ያልሆነ ታክስ ሲሆን፣ የሚሰበሰበውም በተወሰኑ ሰነዶች ላይ እንዲለጠፍ ወይም እንዲከፈል በማድረግ ነው፡፡ በአገራችን የቴምብር ቀረጥ የተጣለው ስለ ቴምብር ቀረጥ አከፋፈል በወጣው አዋጅ ቁጥር 110/90 መሠረት ነው፡፡ የዚህ አዋጅ አፈጻጸም በተለያዩ ባለድርሻ አካላት መካከል ያለው አሠራር ተመሳሳይ አይደለም፡፡ በተግባር በሰነዶች የተለያዩ ግብይቶች (Transactions) የሚፈጸሙ ሰዎች፣ የአገር ውስጥ ገቢ ሠራተኞች፣ ባንኮች፣ ፍርድ ቤቶች ወዘተ የየራሳቸው የአዋጁ አረዳድ አላቸው፡፡ የልዩነቱ ምንጭ አዋጁን ካለማወቅ፣ ከአዋጁ ድንጋጌዎች ይልቅ በልማድ መሥራት፣ እንዲሁም የአዋጁን ክፍተት የሚሟሉ መመርያዎችን አለማወቅ እንደሆነ የተለያዩ…
የፍትሐብሔር ሥነ ሥርዓት ሕጉ ከቁጥር 132 እስከ 135 ድረስ ምትክ ዳኞች /Judicial Commissioners/ በፍርድ ቤቶች ስለሚሾሙበት፣ የሥራ ኃላፊነታቸው ምን እንደሆነና ሌሎች ተያያዥ ነጥቦችን ያስቀምጣል፡፡ ለመሆኑ የፍትሐብሔር ሥነ ሥርዓት ሕጉ ምትክ ዳኞችን አስመልክቶ የሚያስቀምጣቸው ነጥቦች ምንድን ናቸው? ለተከራካሪ ወገኖች የምትክ ዳኞች መሾም አስፈላጊነቱ ምንድን ነው? ሕጉ በተግባር እየተፈፀመ ነው ወይ? የሚሉና ሌሎች ነጥቦችን እንዳስሳለን፡፡ ምትክ ዳኛ መሾም ለምን አስፈለገ? ፍርድ ቤቶች የሚመለከቷቸው ጉዳዮች ዘርፈ ብዙ እንደመሆናቸው መጠን እንደየጉዳዩ ሁኔታ በቀላሉ የቀረቡ ማስረጃዎችን እና የተከራካሪ ወገኖችን ክርክር በመስማት ብቻ ከሚወሰንባቸው መዛግብት አንስቶ እጅግ ጥልቅ የሆነ ምርመራ፣ ነባራዊ…
በፍትሐብሔር ሥነ ሥርዓት ሕግ ቁጥር 112 እና 113 መሠረት በፍርድ ቤት በተያዘ ጉዳይ ላይ በምስክርነት የሚቀርቡ ምስክሮች ለምስክርነት ወደ ፍርድ ቤት በሚመጡበት ጊዜ ለመጓጓዣ እና ሌላ የቀን ወጪ የሚሆን ገንዘብ ሊከፈላቸው እንደሚገባ፤ ለምስክርነት የሚመጣው ሰውም የባለሙያ ምስክር ከሆነ የሚሰጠው ምስክርነት እንደሚፈጀው ጊዜ እና አድካሚነት ተጨማሪ አበል ሊከፈለው እንደሚገባ፤ ለምስክሮቹ ወጪ የሚከፈለው ገንዘብ አከፋፈል ፍርድ ቤቱ በሚያዘው ሁኔታና ጊዜ መሠረት እንደሚሆን እንዲሁም ለምስክሮች የሚቀመጠው ገንዘብም የማይበቃ ከሆነ ፍርድ ቤት ተጨማሪ አበል ሊያዝ እንደሚችል ተመልክቷል፡፡ በተጨማሪም ለምስክሮች የሚከፈለውን አበል መክፈል ያለበት አስመስካሪው ወይም እንዲመሰከርለት የሚፈልገው ተከራካሪ ወገን…
በወንጀለኛ መቅጫ ሥነ ሥርዓት ሕግ ቁጥር 97 መሠረት ኤግዚቢት ወይም ከወንጀል አፈፃፀም ጋር በተያያዘ ወንጀል የተፈጸመበት ወይም ወንጀል ለመፈጸም በመሣሪያነት የዋሉ ቁሶች (ነገሮች) እንዴት ሊቀመጡና በማስረጃነት ሊያገለግሉ እንደሚገባ ተመልክቷል፡፡ በዚሁ መሠረት ኤግዚቢቶች ላይ የፍርድ ቤት መዝገብ ሹም ቁጥርና ምልክት አድርጎባቸው በተጠበቀ ስፍራ ሊያስቀምጣቸው እንደሚገባና ከተቀመጡበት ስፍራም ያለ ፍርድ ቤት ትዕዛዝ እንደማይወጡ ተመልክቷል፡፡ ሆኖም በተግባር ፍርድ ቤቶች በወንጀል ጉዳዮች በኤግዚቢትነት የሚያዙ ንብረቶችን ተቀብለው አይመዘግቡም በተጠበቀ ስፍራም አያስቀምጡም፡፡ ፍርድ ቤቶች በዚህ ረገድ ኤግዚቢቶችን የሚመዘግብና በተጠበቀ ስፍራ ሊያስቀምጥ የሚችል አሠራር፣ የመዝገብ ቤት ሹም እና ኤግዚቢቶችን ለማስቀመጫነት የሚያገለግል የሚታወቅ…
በወንጀለኛ መቅጫ ሥነ ሥርዓት ሕግ ቁጥር 148 (1) እና (2) ላይ እንደተደነገገው በወንጀል ጉዳዮች ላይ ማስረጃ ተሰምቶ ካበቃ በኋላ ዐቃቤ ሕግ እና ተከሳሽ ስለሕጉ፣ ስለነገሩ እና ስለማስረጃዎች ሁኔታ የክርክር ማቆሚያ ንግግር ያደርጋሉ፡፡ ይህንን ድንጋጌ ተከትሎ ከጥቂት ችሎቶች በስተቀር ፍርድ ቤቶች በሕጉ መሠረት ማስረጃ ተሰምቶ ሲያበቃ ዐቃቤ ሕግና ተከሳሽ የክርክር ማቆሚያ ንግግር እንዲያቀርቡ ያደርጋሉ፡፡ በተመሳሳይ ሁኔታ በፍትሐብሔር ሥነ ሥርዓት ሕግ ቁጥር 259 (2) እና (3) ላይም በፍትሐብሔር ጉዳዮች ላይ ተከራካሪዎች ማስረጃዎቻቸውን አቅርበው ካስረዱ በኋላ ስለክርከሩ ያላቸውን ጠቅላላ ሀሳብ ማቅረብ እንዳለባቸው ተመልክቷል፡፡ ሆኖም አብዛኞቹ የፍትሐብሔር ችሎቶች ተከራካሪዎች…
በ1992 ዓ.ም ወጥቶ በሥራ ላይ ያለው የፌዴራል ፍርድ ቤት ጠበቆች ፈቃድ አሰጣጥና ምዝገባ አዋጅ ቁጥር 199/1992 ማንኛውም ሰው የጥብቅና ፈቃድ ሳይኖረው የጥብቅና አገልግሎት መስጥ እንደማይችል በመደንገግ ፈቃድ እንዴት እንደሚገኝ፣ ፈቃድ ለማግኘት መሟላት ስላለባቸው መስፈርቶች፣ የፈቃድ ዓይነቶች፣ ፈቃድ ስለሚሰጥበት አኳኋን፣ ፈቃድ ስለማደስ፣ ስለመመለስ፣ ስለመሰረዝ እና ከዚሁ ጋር የተገናኙ ሌሎች ዝርዝር ነገሮችን አካትቶ ይዟል፡፡ በዚሁ አዋጅ የፌዴራል የጥብቅና አገልግሎት ለመስጠት ፈቃድ ያገኙ ጠበቆች ሁለት ወይም ከሁለት በላይ በመሆን የንግድ ማኅበር ባልሆነና ኃላፊነቱ ባልተወሰነ ማኅበር የጥብቅና ሙያ አገልግሎት ድርጅት ማቋቋም እንደሚችሉና ከፍትሕ ሚኒስቴር ፈቃድ እንደሚያገኙ በአንቀጽ 18 ሥር…